IKE i IKZE: jak konta emerytalne zmieniają wynik inwestycji

Konta emerytalne nie są osobnym modelem dochodu, ale mogą zmienić wynik każdego z nich. Wyjaśniamy różnice i to, kiedy ulga podatkowa naprawdę działa.

Podatek Belki zjada więcej, niż widać na wyciągu

Większość inwestorów patrzy na stopę zwrotu z akcji czy obligacji i zapomina, że od każdego zrealizowanego zysku i każdej dywidendy państwo zabiera 19%. Pojedynczo to niewiele. W perspektywie dwudziestu czy trzydziestu lat ten podatek pobierany co roku od odsetek i dywidend hamuje procent składany, bo pieniądze, które mogłyby dalej pracować, co kwiecień wędrują do urzędu skarbowego. Kto odkłada decyzję o koncie emerytalnym na później, po prostu dobrowolnie płaci ten koszt przez kolejne lata.

IKE i IKZE nie są osobnym produktem inwestycyjnym. To podatkowe opakowanie, w którym możesz trzymać akcje, ETF-y, obligacje skarbowe albo fundusze. Wynik inwestycji zależy dalej od tego, co kupisz i jak rynek się zachowa. Zmienia się tylko to, ile z tego wyniku zostanie Tobie.

IKE i IKZE: czym się różnią

IKE (Indywidualne Konto Emerytalne) daje zwolnienie z podatku Belki przy wypłacie po ukończeniu 60 lat albo 55 lat, jeśli nabyłeś uprawnienia emerytalne i spełniasz warunki dotyczące okresu oszczędzania. Wpłacasz z pieniędzy już opodatkowanych, a cały zysk na końcu jest wolny od 19%. IKZE (Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego) działa odwrotnie: wpłaty odliczasz od dochodu w zeznaniu rocznym, więc ulga pojawia się od razu, a przy wypłacie po 65. roku życia płacisz zryczałtowany podatek 10% od całej kwoty. Oba konta mają roczne limity wpłat, które ustalane są co roku, i dla IKZE limit jest wyższy dla osób prowadzących działalność gospodarczą.

Kiedy ulga naprawdę działa, a kiedy nie

Odliczenie z IKZE jest warte tyle, ile Twoja stawka podatku dochodowego. Przy skali 32% zwrot z urzędu jest wyraźnie większy niż przy 12%, a przy niektórych formach opodatkowania działalności korzyść wygląda inaczej. Zwrot podatku też trzeba gdzieś zainwestować, bo wydany na majówkę nad Bałtykiem przestaje działać na emeryturę. Przy IKE najważniejszy jest horyzont. Wcześniejsza wypłata oznacza zwykle utratę przywileju i rozliczenie podatku tak, jakby konta nie było.

Są też ograniczenia, o których mało kto mówi przy zakładaniu konta. Pieniądze są związane na dekady, a przepisy mogą się zmienić. Na IKE i IKZE nie odliczysz straty z inwestycji od innych zysków kapitałowych, jak na zwykłym rachunku. Wybór instytucji ma znaczenie: IKE w formie rachunku maklerskiego daje swobodę doboru instrumentów, a IKE w funduszu czy ubezpieczeniowe może mieć wyższe opłaty, które z czasem zjadają przewagę podatkową. Zanim podpiszesz umowę, policz łączny koszt, nie tylko ulgę.

W naszych narzędziach możesz zestawić tę samą strategię prowadzoną na zwykłym rachunku, na IKE i na IKZE, z uwzględnieniem Twojej stawki podatku i zakładanego horyzontu. Symulacja pokazuje różnicę w kapitale netto, ale nie przewiduje przyszłych stóp zwrotu. Rynek może spaść, a konto emerytalne przed tym nie chroni.